W niedzielę, 19 kwietnia 2026 roku, w Jaworznie miała miejsce uroczystość upamiętniająca tragiczne wydarzenia sprzed 84 lat, które na zawsze wpisały się w historię tego regionu. Mieszkańcy, przedstawiciele władz miasta, stowarzyszeń, kombatantów oraz szkół zebrali się w Szczakowej przy pomniku poświęconym zamordowanym kolejarzom, którzy stracili życie w wyniku niemieckiej okupacji. W wyniku dwóch egzekucji, życie straciło 28 osób.
Kwiaty pod pomnikiem złożył w imieniu Prezydenta Miasta Jaworzna Pawła Silberta Zastępca Prezydenta Łukasz Kolarczyk oraz Sekretarz Miasta Ewa Sidełko – Paleczny. Radę Miejską reprezentowali Przewodniczący Michał Kirker oraz Radni: Tadeusz Kaczmarek, Anna Lichota, Dorota Guja, Bernadeta Palka, Wiesława Babula, Mirosław Pieczara i Mariusz Kowalski. Hołd zmarłym oddali również przedstawiciele lokalnych stowarzyszeń, szkół oraz mieszkańcy osiedla.
Po złożeniu hołdu uczestnicy wydarzenia, wraz z Orkiestrą Górniczą Zakładu Górniczego Sobieski Południowego Koncernu Węglowego, przeszli do kościoła św. Elżbiety Węgierskiej, gdzie odprawiona została Msza Święta w intencji zamordowanych kolejarzy.
***
W styczniu 1942 roku Niemcy przywieźli przed budynek rzeźni w Szczakowej grupę 22 skazańców z mysłowickiego więzienia. Byli to miejscowi robotnicy kolejowi, których skazano za działalność dywersyjną na niemieckich pociągach. Przywiezieni mieli ręce związane drutem kolczastym, a niektórzy byli z zatkanymi ustami. Na miejscu egzekucji zgromadzono miejscową ludność.
Teren został otoczony przez policję oraz oddziały SS. Skazańców ustawiono pod gałęziami drzew, na szyje zarzucono im pętle, odczytano wyrok sądu policyjnego, a następnie powieszono na oczach zgromadzonych. W trakcie egzekucji Jan Maślanka zdążył krzyknąć „Jeszcze Polska nie zginęła”. Ciała ofiar pozostawiono na widoku przez kilka godzin, po czym zostały zdjęte, załadowane na samochody i wywiezione do Oświęcimia. Następnego dnia Niemcy, aby zastraszyć ludność, rozkleili plakaty informujące o egzekucji, nazywając kolejarzy „rabusiami niemieckich wagonów kolejowych”.
Wówczas zginęli: Edward Bernisz, Ignacy Chechelski, Franciszek Drabik, Jan Jura, Tadeusz Kasperczyk, Szczepan Kolka, Józef Kowalczuk, Tadeusz Lis, Izrael Mandelbaum, Jan Maślanka, Stefan Merta, Władysław Michalik, Jakub Paluch, Aleksander Radomski, Józef Rogoziński, Franciszek Spytek, Franciszek Szymiec, Andrzej Ślusarczyk, Jan Ślusarczyk, Andrzej Ślusarczyk, Józef Warzecha, Mikołaj Worobiec.
W kwietniu 1944 roku miała miejsce kolejna egzekucja w tym samym miejscu, gdzie zamordowano kolejnych 6 kolejarzy.
W celu upamiętnienia zamordowanych w 1979 roku w miejscu egzekucji postawiono pomnik w formie obelisku. W 1993 roku, z inicjatywy Władysława Wiśniewskiego, na pomniku zamontowano dodatkowe aluminiowe ramię, co nadało mu kształt krzyża. Dodano także cierniową koronę – symbol męczeństwa. W 1998 roku, w obecności rodzin ofiar, odsłonięto pamiątkową tablicę z nazwiskami poległych oraz sentencją – W hołdzie powieszonym przez niemieckiego okupanta. Pomnik uznawany jest za miejsce pamięci narodowej.